Je wordt midden in de nacht wakker met hevige buikpijn. Tijdens het sporten val je ongelukkig en kun je ineens niet meer op je enkel staan. Of je kind stoot zijn hoofd en wordt daarna misselijk. Op zulke momenten kan het lastig zijn om te bepalen wat je moet doen. Kan je afwachten, moet je de huisarts bellen of is het verstandig om naar de spoedeisende hulp te gaan? De spoedeisende hulp is bedoeld voor situaties waarin snel medische beoordeling of behandeling nodig is. Dit betekent niet dat je bij iedere plotselinge klacht rechtstreeks naar het ziekenhuis moet. In veel gevallen is de huisarts of huisartsenpost de juiste eerste stap. En denk aan je zorgverzekering, want ziekenhuiszorg kan gevolgen hebben voor je eigen risico.
Wanneer is de spoedeisende hulp nodig?
De spoedeisende hulp, vaak afgekort tot SEH, is een afdeling van het ziekenhuis waar mensen terechtkomen met acute medische problemen. Denk bijvoorbeeld aan ernstig letsel na een ongeluk, plotselinge benauwdheid, hevige pijn op de borst, ernstige brandwonden of klachten die kunnen wijzen op een beroerte. Bij levensbedreigende situaties is het belangrijk om meteen 112 te bellen. Een centralist kan beoordelen welke hulp nodig is en indien nodig een ambulance sturen. Je hoeft op zo’n moment dus niet zelf te bedenken of de spoedeisende hulp de juiste bestemming is. Er zijn ook situaties die wel dringend voelen, maar niet levensbedreigend lijken. Dan is het meestal verstandig om eerst contact op te nemen met je eigen huisarts. Buiten de openingstijden van de huisarts kun je daarvoor de huisartsenpost bellen. Een zorgverlener beoordeelt aan de hand van je klachten hoe snel je onderzocht moet worden en waar je het beste terechtkunt.
Ga niet voor iedere klacht rechtstreeks naar de spoedeisende hulp
Wanneer je veel pijn hebt of ergens flink van schrikt, is het begrijpelijk dat je zo snel mogelijk naar het ziekenhuis wil. Toch is rechtstreeks naar de spoedeisende hulp rijden lang niet altijd de beste keuze. Heb je bijvoorbeeld al een aantal dagen keelpijn, een lichte huiduitslag of rugpijn zonder andere ernstige klachten? Dan kan de huisarts meestal beter beoordelen wat er aan de hand is. Hetzelfde geldt voor veel kleine verwondingen en klachten die niet plotseling ernstig zijn geworden. De huisarts kan je onderzoeken en indien nodig doorverwijzen. Soms blijkt dat onderzoek in het ziekenhuis nodig is. In andere gevallen kan de huisarts de behandeling zelf uitvoeren. Door eerst de juiste zorgverlener te benaderen, voorkom je dat de spoedeisende hulp onnodig wordt belast. Twijfel je? Probeer dan niet zelf op basis van een paar symptomen op internet een diagnose te stellen. Bel de huisarts of huisartsenpost en leg duidelijk uit wat er aan de hand is. Zij kunnen gerichte vragen stellen en bepalen welke vervolgstap verstandig is.
Welke klachten moet je serieus nemen?
Het verschil tussen een klacht die kan wachten en een medisch spoedgeval is niet altijd makkelijk te herkennen. Vooral wanneer klachten plotseling ontstaan of snel erger worden, is extra oplettendheid verstandig. Denk bijvoorbeeld aan iemand die opeens moeite krijgt met praten, een scheve mond heeft of kracht verliest in een arm of been. Dat kunnen signalen van een beroerte zijn. Ook ernstige benauwdheid, bewusteloosheid, hevige pijn op de borst en een ernstige allergische reactie kunnen redenen zijn om onmiddellijk medische hulp in te schakelen. Na een ongeluk kan spoedzorg nodig zijn, bijvoorbeeld bij ernstig bloedverlies, een duidelijke standsafwijking van een arm of been of mogelijk ernstig hoofdletsel. Bij twijfel over een mogelijk levensbedreigende situatie kun je 112 bellen. Het belangrijkste is dus niet alleen hoeveel pijn je hebt. Ook de manier waarop een klacht ontstaat, hoe snel deze erger wordt en welke andere verschijnselen erbij komen kijken bepalen hoe dringend de situatie is.
Eerst naar de huisarts of huisartsenpost
Voor veel acute klachten die niet levensbedreigend zijn, is de huisarts overdag het eerste aanspreekpunt. ’s Avonds, ’s nachts, in het weekend en op feestdagen kan je voor klachten die niet tot de volgende werkdag kunnen wachten contact opnemen met de huisartsenpost. Dat heeft nog een voordeel. De huisarts of huisartsenpost kan je gericht doorsturen naar de spoedeisende hulp wanneer ziekenhuiszorg noodzakelijk is. Het ziekenhuis weet dan waarom je komt en welke klachten er spelen. Bij de spoedeisende hulp wordt vervolgens bepaald hoe dringend iedere patiënt behandeld moet worden. Wie later binnenkomt, kan daardoor toch eerder worden geholpen wanneer de medische situatie ernstiger is. De volgorde wordt dus niet bepaald door wie het eerst in de wachtkamer zat.
Wat vergoedt de zorgverzekering bij de spoedeisende hulp?
Spoedeisende ziekenhuiszorg valt in Nederland in principe onder de basisverzekering. Dat betekent niet dat een bezoek je niets kost. Zorg op de spoedeisende hulp valt doorgaans onder het verplichte eigen risico voor volwassenen. Heb jij je eigen risico voor dat jaar nog niet volledig gebruikt, dan kan een deel of zelfs het volledige bedrag van de behandeling voor eigen rekening komen. De uiteindelijke kosten hangen af van de onderzoeken en behandelingen die nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan bloedonderzoek, röntgenfoto’s, scans of behandeling door een medisch specialist. Voor kinderen onder de 18 jaar geldt geen verplicht eigen risico. Ook een bezoek aan de huisarts of huisartsenpost zelf valt niet onder het verplichte eigen risico. Word je vanuit de huisarts of huisartsenpost doorgestuurd naar het ziekenhuis en krijg je daar medisch-specialistische zorg, dan kan het eigen risico vervolgens wel van toepassing zijn.
Het is daarnaast verstandig om bij je eigen zorgverzekeraar te controleren welke voorwaarden gelden. Zeker bij niet-spoedeisende ziekenhuiszorg kan het belangrijk zijn of een ziekenhuis een contract heeft met je verzekeraar.
