Ze kunnen blauw of paars door de huid heen schijnen, kronkelig over je benen lopen en aan het einde van de dag behoorlijk vervelend aanvoelen. Spataderen komen veel voor en zijn lang niet altijd alleen een cosmetisch probleem. Sommige mensen hebben er bijna geen last van, terwijl anderen te maken krijgen met zware of vermoeide benen, vocht, jeuk of pijn. Gelukkig kun je zelf het nodige doen om de klachten te verminderen. Verder bestaan er verschillende medische behandelingen voor spataderen. In sommige gevallen kan zo’n behandeling zelfs vanuit je zorgverzekering worden vergoed. Ook verdient je huid rondom spataderen wat extra aandacht, zeker wanneer deze droog, gevoelig of geïrriteerd raakt.
Wat zijn spataderen?
Spataderen zijn aderen die wijder zijn geworden. Ze ontstaan meestal in de benen en kunnen duidelijk zichtbaar worden onder de huid. In gezonde aderen zitten kleppen die ervoor zorgen dat het bloed de juiste kant op stroomt. Wanneer deze kleppen minder goed werken, kan bloed makkelijker terugzakken en zich ophopen. Hierdoor neemt de druk in de ader toe en kan deze uitzetten. Niet elke spatader veroorzaakt klachten. Toch kan je bijvoorbeeld merken dat je benen aan het einde van de dag zwaar of vermoeid aanvoelen. Ook jeuk, pijn en vocht in de benen kunnen voorkomen. Wanneer je veel klachten hebt, is het verstandig om met je huisarts te bespreken wat er aan de hand is.
Blijf bewegen bij spataderen
Een van de simpelste dingen die je zelf kan doen, is regelmatig bewegen. Wandelen en fietsen zijn bijvoorbeeld goede manieren om je kuitspieren aan het werk te zetten. Die spieren helpen om het bloed vanuit je benen weer richting je hart te pompen. Probeer te voorkomen dat je urenlang in precies dezelfde houding zit of staat. Heb je een kantoorbaan? Sta dan regelmatig even op. Moet je juist veel staan? Loop tussendoor een stukje of beweeg je voeten en kuiten. Een simpele oefening is afwisselend op je tenen en vervolgens op je hielen gaan staan. Daarmee activeer je de kuitspieren. Het kan prettig zijn om je benen tijdens het zitten wat hoger te leggen. Zo verminder je de druk op de aderen.
Steunkousen kunnen de klachten verminderen
Bij spataderen kunnen steunkousen of compressiekousen een oplossing zijn. Deze kousen oefenen druk uit op je benen, waardoor het bloed makkelijker terugstroomt. Ze kunnen onder andere helpen bij zware en vermoeide benen en zijn vooral nuttig wanneer je last hebt van vocht. Verwacht alleen niet dat bestaande spataderen door het dragen van steunkousen ineens verdwijnen. De kousen zijn vooral bedoeld om klachten te verminderen en te voorkomen dat de situatie verder verslechtert. Medische steunkousen moeten goed passen. Daarom kunnen je benen worden opgemeten door iemand die hierin gespecialiseerd is. Draag je de kousen dagelijks, dan is het ook belangrijk om aandacht aan je huid te besteden. De combinatie van een strakke kous en een droge huid kan namelijk voor jeuk of irritatie zorgen.
Spataderen laten dichtspuiten
Heb je behoorlijk last van spataderen en bieden steunkousen onvoldoende resultaat? Dan kan een arts voorstellen om de spataderen dicht te spuiten. Deze behandeling wordt ook wel sclerotherapie genoemd. Hierbij wordt een vloeistof of schuim in de betreffende ader gespoten. Hierdoor wordt de ader afgesloten. Het bloed zoekt vervolgens via andere, gezonde aderen zijn weg. De behandeling wordt uitgevoerd in een ziekenhuis of gespecialiseerde kliniek. Dichtspuiten kan een goede behandeling zijn, maar biedt geen garantie dat je nooit meer spataderen krijgt. Behandelde aderen kunnen na verloop van tijd weer opengaan en op andere plaatsen kunnen nieuwe spataderen ontstaan.
Dichtschroeien als behandeling tegen spataderen
Een andere mogelijkheid is het dichtschroeien van een spatader met warmte. De arts brengt hierbij via een klein sneetje een dun draadje of buisje in de ader. Dit wordt verwarmd, waardoor de ader van binnenuit wordt gesloten Deze behandeling kan onder andere geschikt zijn voor grotere, relatief rechte spataderen die dieper in het been liggen. Volgens Thuisarts werkt dichtschroeien bij geschikte spataderen ongeveer even goed als een operatie. Welke methode voor jou het meest geschikt is, hangt af van het soort spataderen en je klachten. Een arts kan dit beoordelen en de verschillende mogelijkheden met je bespreken.
Wanneer vergoedt de zorgverzekering spataderen?
Een belangrijk verschil is of een behandeling medisch noodzakelijk of voornamelijk cosmetisch is. Wil je een paar zichtbare adertjes laten verwijderen omdat je ze niet mooi vindt? Dan valt de behandeling normaal gesproken niet onder de vergoeding vanuit de basisverzekering. Is er sprake van duidelijke medische klachten en voldoet de situatie aan de voorwaarden voor medisch noodzakelijke behandeling? Dan kan behandeling van spataderen wel vanuit de basisverzekering worden vergoed. Voor het vaststellen van de medische noodzaak kan onder andere een duplexonderzoek worden gebruikt, waarbij de bloedstroom door de aderen wordt onderzocht. Houd er rekening mee dat medisch-specialistische zorg uit de basisverzekering in principe onder het eigen risico valt. Ook kunnen er voorwaarden gelden rondom verwijzingen en gecontracteerde zorgverleners. Controleer daarom vóór een behandeling altijd de polisvoorwaarden van je eigen zorgverzekeraar.
Geef ook de huid van je benen aandacht
Bij spataderen kijk je misschien vooral naar de zichtbare aderen, maar vergeet de huid eromheen niet. Zeker wanneer je steunkousen draagt, kan de huid droog worden en gaan jeuken. Probeer je huid niet onnodig vaak met zeep te wassen. Zeep kan de huid verder uitdrogen. Een vette crème of zalf kan helpen om een droge huid soepel te houden. Draag je steunkousen, smeer je benen dan bij voorkeur nadat je de kousen hebt uitgetrokken. Zo voorkom je dat crème of zalf in de kous terechtkomt. Let op veranderingen. Een verkleurde, rode, dikkere of schilferige huid kan samengaan met problemen aan de aderen. Heb je een wondje op je onderbeen dat niet goed geneest, neemt de pijn duidelijk toe of wordt een been plotseling rood en dik? Neem dan contact op met een arts.
